Sen dúbida, nos países pequenos e sen emancipar, aos grandes homes e mulleres esixímoslles demasiadas cousas. Teñen unha obriga dobre: non abonda con que desenvolvan ao máximo as súas potencias intelectuais ou artísticas, deben ademais personificar a propia vontade de existir dese pobo, a súa resistencia a desaparecer, o seu orgullo de si. Son ao mesmo tempo un monumento e un bastión.

Beiras é un deses casos. Tivo que ser, seguramente, demasiadas cousas para unha soa persoa nunha única vida: intelectual, profesor, ensaísta, político e verdadeiro presidente da nación in pectore para os que acreditamos neste lento drama histórico chamado Galicia. Houbo máis casos así: Rosalía, Murguía, Otero, Castelao, Ferrín: todos eles condenados a construír e liberar un país coa palabra e coa acción política. Dúas tarefas, a teoría e a praxe case que mutuamente excluíntes polas esixencias da súa progresiva especialización. Por este motivo, todos os citados son algo máis e algo menos ca un político, un literato, un ensaísta, son tamén heroes.

Os países pequenos e sen emancipar precisamos pois heroes, e Beiras foino desde sempre, e dun xeito case predestinado, se pensamos nos seus mentores e no sentido de misión que lle transmitiron desde moi novo. El debía manter aceso o facho da xeración galeguista republicana durante o longo inverno da Ditadura deica o noso tempo e, sen dúbida e na compaña de outros, foi quen de facelo. Puxo constantemente en hora un corpus teórico, o nacionalista, decote en perigo de esclerose dogmática, e procurou sempre as fórmulas políticas que mellor souberan adaptarse ás esixencias de cada tempo histórico: PSG, BNG, Anova, AGE, sempre coa vontade de vencer desde o convencemento.

Beiras anuncia hoxe que non volverá ser deputado nese Parlamentiño que sen dúbida resultará a partir do curso que vén un lugar aínda máis pequeno, gris e mediocre. Un lugar máis apacible para os inimigos das clases populares galegas e os seus burócratas da cobiza. Saúde e grazas por todo, mestre.

Advertisements

Xa falta menos para o seguinte episodio deste longo proceso de ruptura democrática aberto no estado español co estoupido da crise e ensanchado despois polo 15M, que atopou a súa primeira fórmula electoral exitosa en Galicia con AGE no 2011, logo coas Mareas municipalistas e o pasado decembro con En Marea.

O proceso, na súa brevidade, é extenso, porén, na conformación da súa ferramenta de combate máis potente, non só polos seus resultados, que tamén, senón sobre todo pola súa radicalidade política: os procesos de base amplos e cidadáns que irromperon nas municipais e que foron logo alcumadas xenericamente todas elas como Mareas, participadas en pé de igualdade por militantes, activistas e activados de diversa índole dotados todos eles e elas dun estrañamente agudo, refinado e sensible olfacto histórico, sentido do tempo que vivimos e das súas esixencias: unidade si, pero desde abaixo, entre iguais na asemblea.

Estes procesos representan, ao meu ver, en si mesmos, unha verdadeira experiencia revolucionaria capaz de construír sen enuncialo (de feito, incorporalo ás siglas é un dos síntomas máis evidentes da súa negación na praxe) poder popular, pobo organizado, pois son capaces de integrar na actividade política, é dicir, na capacidade de decidir sobre o común, a aqueles que se atopaban na beira pasiva da divisoria que estableceu Gramsci entre sociedade civil e sociedade política. Pois este é, en realidade, o verdadeiro contido político do preito histórico en curso: a loita de clases é unha longa loita pola democracia.

Cómpre, pois, espabilar, activar xa o proceso de poder popular en curso desde a base, contribuír á súa construción en asemblea, entre iguais, e non só porque se albisque no horizonte un adiantamento das eleccións no noso país, senón porque esa é a verdadeira tarefa pendente: converter os civís en políticos e facer dos políticos civís.

 

Santa Lucía
Cando este concelleiro tomou posesión da súa área, non había sobre a  mesa ningún informe sobre a situación en Santa Lucía, ningún proxecto destinado á reforma do local despois do 26 de xullo, data da súa caducidade, ningunha partida orzamentaria destinada a este fin e, por suposto, tampouco ningunha información sobre o protocolo iniciado co Sergas que contemplaba a construción dun centro médico, un mercado de abastos, un aparcadoiro e varios locais de servizos múltiples no lugar. Todo isto iría aparecendo máis tarde, pouco a pouco, investigando. A folla de ruta que se estableceu para o Mercado, comprometida na xuntanza coas praceiras do Mercado, foi a seguinte: impedir que este pechase e prorrogar a súa  situación ata o comezo das obras do futuro edificio.

A cuestión era, entón, impedir que o Mercado pechase e isto non se podía facer pasándoo de inmediato á titularidade municipal pois, como xa dixemos, non había proxecto de rehabilitación ningún, nin partida nos orzamentos destinada a este fin. Se o 27 de xullo, como estaba previsto, Santa Lucía revertise de novo no Concello -logo de 34 anos de desleixo absoluto- o Mercado tería que ser pechado inmediatamente porque non cumpre coas condicións mínimas esixibles para un centro destas características. A solución que se procurou foi entón a de obrigar ao titular da concesionaria a iniciar unhas reformas no local que permitisen, por unha parte, gañar tempo e, pola outra, recuperar o Mercado nunhas condicións mínimas que permitisen que permanecese aberto. E todo isto tendo en conta que a relación entre o arrendatario titular da concesión e os praceiros e arrendadores é estritamente privada, e que caducada a concesión, o Concello non tiña ningunha obriga cos segundos. Aínda así, como dixemos, procurouse unha solución para que Santa Lucía non pechase. E cómpre lembrar que, a día de hoxe, en efecto non pechou.

Como é sabido, o que fixo o titular da concesión ao día seguinte de rematar o prazo da mesma foi entregar as chaves sen ter acometido ningunha das reformas que se lle requerían en sucesivos informes técnicos do Concello e aquí comeza unha segunda fase desta historia na que aínda nos atopamos. A prioridade segue sendo a mesma de sempre: protexer os intereses do Concello e os dos praceiros ofrecéndolles a reubicación noutros mercados de abastos da cidade, opcións que uns rexeitan, outros aceptan e outros optan por se ir reubicando na contorna de Santa Lucía porque alí é onde, en efecto, se atopa o seu medio de vida: a súa clientela. E nesta fase da historia, á que aínda lle faltan un par de capítulos, é na que nos encontramos agora mesmo, e este concelleiro de Mercados o único que pode asegurar é que, con mellor ou peor fortuna, loitará ata o final para procurar unha solución para os praceiros e para ver a obra do futuro Mercado de Santa Lucía rematada nesta lexislatura.

San Agustín
Cando este mesmo concelleiro chegou á área de Mercados, as obras de San Agustín atopábanse en suspenso por defectos graves na súa proxección e planificación, defectos como non ter prevista á solución para a accesibilidade ao futuro local de hostalaría situado no primeiro andar, ou unha ubicación para os vestiarios allea a calquera racionalidade (no corredor que dá paso ao Gadis). Ademais disto, o mercado tiña unha porcentaxe moi alta de postos desocupados e todo un lateral pechado, sin luz nin saída, por efecto das obras.

Reunido cos representantes deste mercado, este concelleiro propúxolles deixar sen efecto as fases que faltaban por executar no Mercado, retirar os restos da obra e poñer de novo o mercado en funcionamento, sacando os postos libres a concurso, dándolle uso comercial ao primeiro andar e investindo na súa promoción. A proposta foi aparentemente ben recibida, aínda que este vindeiro martes pasaremos por alí para expoñela de novo e recadar a súa opinión definitiva. A asembela, o dar conta cara a cara e votar conxuntamente, o que ten de bo, entre outras cousas, é que non pode ser negado a posteriori.

Dito isto, as partidas destinadas ás restantes fases de obra previstas no proxecto inicial, que sumaban un total de 365 mil euros, non poderán ser executadas materialmente ao longo deste ano, e esta foi a única razón que sustentou a súa retirada no recente modificativo de crédito que recibiu o voto contrario do PP, normal, e o BNG, xa non tan normal.

Emprego
Na mesma partida do modificativo decidiuse recortar outros 150 mil euros da mesma partida por unha sinxela razón: non hai cursos planificados e só poderían ser levados a efecto tarde mal e arrastro, improvisando e mediante contratos menores, unha fórmula de contratación contra a que todos temos moitos e xustificados prexuízos. Reservouse, aínda así unha partida de 300 mil euros neste mesmo concepto para ser executada de aquí a decembro, unha partida, ao meu ver, aínda así difícil de executar de xeito responsable.

Estas son as razóns espidas de moitas das cousas que levan acontecido na miña área ultimamente. Da outra parte o que atopamos non son razóns, o que atopamos é demagoxia pura e dura, pois demagoxia é estar en contra de algo sen ser capaz de motivar a resposta ou de ofrecer unha alternativa, como puidemos ver no último Pleno. Ademais, hai que ter en conta tamén o labor puro de couza, de combate político completamente ilexítimo que non ten máis fin que o de debilitar este goberno, deturpando informacións, intoxicando e mentindo. Pero con todo isto a verdade é que xa contabamos e non esperabamos menos.

Escoitamos invocar estes días ao home que viaxaba no barco do narco todos os fantasmas que xustificaron a matanza preventiva de máis ou menos doce mil republicanos galegos desde 1936, e polos que nin el nin o seu partido pediron nunca perdón. El fala, ben se ve, desde o bando vitorioso da Historia. Ese neno dos Peares que deu agatuñado ata a cima do Poder e que ten do seu lado todo o aparato do estado, as forzas da orde, os bancos, a gran patronal e os medios da propaganda oficial, síntese chamado a ter un papel de relevo en todo o que está a pasar, a impedir o caos, a desorde, Venezuela, Euskadi, Grecia.

Nós estamos da outra banda do esquezo. Nós lembramos ben todas as vidas, o esforzo comunal, a loita interminable dos que nos precederon e que reclamaban, coma nós hoxe, vida digna, democracia, solidariedade, fraternidade. A historia repítese, e os militares de antano agora visten gravata e rolex, e desfilan en audi e gostan moito do golf e aínda que saben que non queda ben exhibilo en público, certamente están tamén moi orgullosos dos seus devanceiros, daquelas camisas azuis e camisas vellas de noutrora que rescataron España de Venezuela, Euskadi, Grecia. A cousa repítese, dixemos, pero agora é a farsa doutra farsa, e Feijoo non é máis ca un bufón que repite outro bufón.

Mentres aquí acontece todo isto, na Arxentina Videla morre na cadea e todo un pobo redime o seu pasado mediante un acto de xustiza que non iguala vencedores e vencidos, que sinala os culpables e marca unha liña vermella na conciencia pública que torna máis difícil o apelo a certas palabras, a certas retóricas que aquí a dereita usa libremente, orgullosamente. A dereita xenéticamente franquista que nos goberna case sen interrupción e que vai ver agromar o vindeiro 24 de maio a primavera pola que levabamos esperando moito tempo, a Galicia solidaria, próspera, laica e republicana pola que loitaron os nosos desde a noite dos tempos.

Voto por vós, Rosalía, Pondal, Faraldo.

Unha das cousas máis curiosas da novisima esquerda española é observar como, a  pesar da súa declarada herdanza PCI, ignoran completamente un dos ángulos de análise por excelencia de Gramsci: o da composición interna de clases en cada unha das “rexións” italianas, entendendo clase á vez como un elemento obxectivo e subxectivo, e, no entanto, aplican cara a fóra as ferramentas teóricas fornecidas pola Teoría da Dependencia, subliñando a situación periférica española no concerto da UE e o seu papel subalterno no reparto do traballo a escala europea desde un punto de vista que si contempla as diferenzas rexionais intraeuropeas. É dicir, son nacionalistas, pero unicamente cara a fóra.

Ao meu ver, isto ten tres consecuencias inevitables a medio prazo:

Primeira: Este punto de partida impide unha posible concorrencia con aqueles nacionalismos de signo progresista cos que poderian construír ese novo “bloque histórico” emerxente ao que constantemente apelan (o nacionalismos conservador si formou sempre parte do bloque histórico hexemónco do 78 a esta parte).

Segunda: Derivada da anterior, necesariamente, ese novo bloque histórico conformarano con parte do bloque histórico hexemónico en decadencia, é dicir, co PSOE, perdendo dese xeito moita da súa capacidade constituínte.

E terceira, máis a longo prazo: O novo nacionalismo progresista en Euskadi, Cataluña e Galicia organizarase contra esta novísima esquerda española que, cada vez máis nitidamente, é percibida como un factor recentralizador de signo non moi desemellante ao que en tempos supuxo o PCE.

Se quixeramos analizar o que acontece hoxe en Galicia, a catro meses das eleccións municipais, veriamos que sen dúbida os procesos máis interesantes e novidosos, alén dos partidos concorrentes e das súas diferentes propostas políticas, son o fenómeno das chamadas Mareas cidadás que, sen ter en conta a amplitude da súa convocatoria nin a súa composición máis ou menos partidaria segundo os casos, poden supoñer, e cómpre subliñar a condición de posibilidade máis que a de acto, un espazo político novo do que debería/podería agromar un novo suxeito político capaz, por fin, de facer unha lectura colectiva do que acontece, e de artellar unha proposta de ruptura cos grillóns do 78 e da Troica.

Isto supón, parécenos, un fenómeno novo na recente historia política do país que resultaría inexplicable se non temos en conta a incapacidade dos partidos políticos clásicos para aglutinar ese movemento de ruptura ou repolitización cidadá que chega desde abaixo, quer pola súa renuncia expresa ou reserva preventiva ante o fenómeno -e neste sentido Podemos, Esquerda Unida e o Bloque manteñen unha actitude máis semellante do que se podería pensar-, quer pola debilidade orgánica do único partido que realmente fixo das Mareas o seu campo de acción preferente, Anova.

Ademais do anterior, a construción dese novo espazo comunal, coas súas formas de participación, máis informais e horizontais que a dos partidos clásicos, e de transmisión da información, nomeadamente a través da Rede, pode supoñer tamén un segundo fenómeno: o do relevo xeracional na sociedade política composta, ata hai relativamente pouco tempo, por persoas nadas nas décadas dos 40, 50 e 60 que están a ser agora mesmo desprazadas pola xeración nacida despois do 75. Un cambio xeracional que implica moito máis ca un simple recambio de elites, como ás veces pretende dicirse: se un estuda a ordenación do mercado laboral español poderá comprobar como a razón de idade comporta tamén unha razón de clase, é dicir, que as xeracións máis novas tenden a ocupar os traballos peor pagados e cun maior índice de temporalidade, por non falar xa dos diferentes índices de desemprego entre as novas xeracións e as anteriores. É dicir, no estado español a propia idade marca unha liña de fracción no interior da clase obreira, e as Mareas están a ser un espazo ocupado preferentemente por xente moza, desempregada ou precarizada, que fai un uso intenso das TICs.

En definitiva, se as Mareas son capaces de construír ese novo espazo de participación política -coas súas novas gramáticas, xeitos de conformar e disolver liderados, de se comunicar, de trazar liñas de demarcación máis difusas entre o dentro e o fóra, etc- nun horizonte de dous ou tres anos poderiamos ter, por fin, un novo corpo político en Galicia que, máis alá do seu tamaño, sexa quen de interpretar o que sucede por fin cos seus propios ollos e a súa propia voz, sen prestar xuramento previo a unha dogmática de valor máis ritual que efectivo pero que aínda resulta o contrasinal imprescindible para acceder a certas posicións de privilexio. Eu diría que está nas nosas mans.

Chama a atención observar como parte dos discursos que escoitamos/lemos hoxe sobre o de Jimmy teiman en considerar este asunto unha especie de axuste de contas entre bandas rivais de descerebrados que se dan de hostias por algunha inimizade antiga e misteriosa pero sempre allea a calquera razón política, e chama a atención porque se algo foi empregado continuamente polo estado español na súa historia recente como item identitario e ferramenta unificadora capaz de crear consensos, e mesmos entusiasmos, sobre o nacional español, foi precisamente o fútbol.

Unha estratexia, por certo, empregada mesmo por Zapatero para agochar o impacto de medidas como o retraso da idade de xubilación implementada durante o mundial de Suráfrica, nun dos usos máis burdamente instrumentais do fútbol como cortina de fume dos que teño memoria. Alén disto, a celebración da Roja era análoga coa proscrición das “outras” seleccións nacionais do estado español (nomeadamente, a galega), a prohibición de entrar nos campos de fútbol con bandeiras independentistas por “incitadoras á violencia” e un longo etcétera imposible de consignar agora.

Dito todo o anterior, se algo houbo no asasinato de Jimmy, e en toda a marea informativa posterior foi, precisamente, política. Política á hora de ignorar o contido político de cada unha das partes, os antecedentes curiosamente análogos no historial delictivo do FA, o pasado militante de Javier Tebas, o home que non quixo suspender o encontro, o emprego cínico do apelativo ultra- ou radical ou extrema- por parte dese centro socialdemócrata benpensante que tanto lle debe a certos ultras-, radicais e extremas esquerdas que abriron camiños que logo eles só tiveron que asfaltar. Canta hipocrisía e canto cinismo, en definitiva.

Ler Podemos a partir do seu éxito electoral e demoscópico resulta, aparte de vantaxista, enganoso: parte do seu éxito é produto precisamente do seu éxito, da fascinación e atracción que exercen os fenómenos que acadan unha repercusión masiva, e este brillo produce unha especie de cegueira sobre o proceso previo ao propio éxito, sobre os erros, as rectificacións, as modulacións debidas á presión do contrario. Podemos non é hoxe como en abril deste ano, Pablo Iglesias tampouco.

De feito, a verdade é que o seu discurso se empobreceu des que son tsunami, volveuse máis formulístico e simple, predicible e cauto, van derivando, aos poucos, cara a unha linguaxe tuiteira e reiterativa que, malia á súa eficacia –velaí, por exemplo, a popularidade do termo “casta”, empregado hoxe mesmo polos escépticos dos produtos políticos mediáticos- non deixa de resultar case análoga á dos seus rivais políticos.

Os efectos da presión da censura débense ir notando, pois, intramuros do seu escaso politburó, e tamén a procura do impacto na comunicación ao custe da súa espesura. Antes, dixémolo aquí, Pablo Iglesias pisaba ou mesmo procuraba con maior frecuencia as zonas fóra de consenso, as apostas arriscadas, o sacrilexio político, agora xa non tanto. Nese mesmo post falabamos tamén doutro liderado emerxente naquela altura, Ada Colau, que semella hoxe máis fiel a si mesma despois de Guanyem. Velaí a diferenza entre un liderado baseado, en boa parte, na brillantez discursiva e outro construído sobre unha especie de integridade moral inexpugnable, que refuga ou non precisa da esgrima verbal.

Con todo, aquí está Podemos e hai que roelo. A primeira vítima foi, xa resultaba evidente en maio, Esquerda Unida, que está a pagar, en exceso e inxustamente, o prezo de ter sido tamén, ao seu xeito, un partido de orde nas últimas décadas, e de aí a resultar un Partido da Orde en tempos revoltos coma estes non hai moito treito. O vento da historia que zoa nestes momentos ten esa virtude cabrona de espir todos os reis, mesmo aqueles que vestían con certa modestia. Prosigamos.

Podemos non quere nin ten tempo de facer un partido, nin de crear unha contrahexomonía, van directos a polo poder que se dirime en novembro do 2015 e, para iso, a dispersión nas voces pode resultar contraproducente á hora de espallar un discurso calculado ao milímetro. Hai momentos nos que a historia se pon hegeliana, e se Napoleón foi o espírito a cabalo, o que precisa agora Pablo Iglesias é ser recoñecido como tal signo dos tempos, asumir o risco do mesianismo, e vencer. Ao seu xeito, el representa unha actualización do paradigma leninista, do partido de vangarda fortemente xerarquizado, unificado e listo para a acción, a construción demorada dun estado dentro do estado, dunha lenta guerra de posicións gramsciana prefire deixarlla a outros.

E que pasa con Galicia, que pasa connosco? Mutatis mutandis, o caso de Beiras e o Bloque representan un fenómeno parecido ao de Podemos/EU cunha diferenza substancial: no seu congreso constituínte Podemos saíu máis unificado do que entrou, e a Anova custoulle, pola contra, dous congresos construír esa unidade, e dous congresos é moito tempo do noso señor nestes tempos. E outra diferenza máis, o liderado en Podemos non vai precisar de recambio en moito tempo, en Anova non sucede o mesmo.

Con todo, e malia as semellanzas na xénese e no pano, a Anova correspóndelle hoxe contrarrestar o efecto Podemos en Galiza. Contrarrestar non é combater, nin replicar, nin empregar esas técnicas de intoxicación e zapa coas que demasiadas veces a esquerda lle aforra o traballo á dereita. Contrarrestar é construír un discurso capaz de se opoñer ao de Podemos hoxe, de demostrar que o nacionalismo é quen de atopar metáforas novas e atractivas que só poden ser fabricadas por nós, porque só nos temos que pensar outra vez como dicir nación ou colonia. A tarefa non vai ser doada, pero cómpre empezar a organizala xa.

Sexamos francos, para certos actores da esquerda o seu espírito de autoconservación dítalles que é mellor asegurar unha porción da derrota que unha porcentaxe dubidosa da vitoria. De feito, a experiencia amósalles que é posible facer vida nese cacho da derrota, en canto que, sobre as condicións de subsistencia tras a vitoria dun proceso de confluencia para toda a esquerda, nada se sabe. Tiran do cálculo, da calculadora, e as previsións de futuro indícanlles que o seu cacho de vitoria pode ser menor que o cacho que xa posúen de derrota. Tremendo dilema.

O caso é que a experiencia recente amosa dous feitos. Primeiro: Que a participación cidadá nas institucións de representación política vai ser efectiva, con ou contra, os partidos de esquerda. Segundo: Que as frontes populares adoitan devir, no mellor dos casos, en gobernos en paralelo que desconfían o un do outro. No peor, na sabotaxe mutua.

O espazo de confluencia semella a única hipótese capaz de superar estas dúas tensións: a da aspiración á acción política dos ata o de agora gobernados manifestada no 15M, e a da superación do apego fetichista a unhas siglas que non sempre foron sinónimo de cambio político e que, en realidade, agocha unha inconfesable vontade de autoconservación das súas clientelas e estruturas burocráticas.

Un espazo de confluencia entre iguais, activistas e militantes, non debe supor, non supón de feito,a cesión ou claudicación dos propios principios, o que supón é aceptar a radical igualdade entre todos os seus elementos, partidarios e cívicos, no proceso de constitución dun novo suxeito político que aspira, non a apertar aínda máis o escaso espazo da derrota, senón a ampliar o horizonte de vitoria.

Marx definiu hai tempo os procesos revolucionarios como aqueles nos que o público invade o escenario. Ante esta situación, os partidos de esquerda, xa nas táboas, teñen dúas posibilidades: facilitarlles o acceso ou pexarllo. A escolla é súa.

Houbo un tempo, sen dúbida máis feliz, no que se consideraba de mal gusto falar ben dun mesmo aínda que fose por persoa interposta. Hoxe, as cousas cambiaron, o autor deveu marca e, como tal, considera unha das súas obrigas dedicar parte dos seus esforzos á promoción, encomio e gabanza dos propios produtos artísticos. Así, proliferan os blogues de autor ateigados de críticas favorables (as negativas supoño que se deben someter ao recén lexislado dereito ao esquezo), premios concedidos e, ás veces, mesmo relacións, máis ben banais, do seu oficio e quefacer diario como tal artista do ramo que for. O recoñecemento do público é cousa demasiado importante como para deixala en mans do público, cómpre propiciar o seu xuízo favorable dedicándolle unhas palabras limiares que o advirtan do risco no que incorre en caso de non concordar cos ditames favorables dunha serie de críticos invocados como autoridade.

Xurxo Chirro veu presentar onte o seu Vikingland ao Linda rama e tivo a ben citar que este filme foi considerado un dos mellores do ano, ou cousa parecida, pola máis que prestixiosa revista cinematográfica Cahiers du cinema. Así mesmo, evocou a consideración da súa peza como obra mestra por certo crítico que agora mesmo non lembro e, para rematar, cualificou o protagonista do documental, o mariñeiro Luís Lomba, como un personaxe “larger than life”. Boeno.

Malia todo, o filme ou docu-filme deu remontado a presentación mourinhista do seu autor. Supoño que no meu xuízo vai implícita a miña invencible simpatía pola cousa mariñeira, navigare necesse, que dicía o outro. O filme, en definitiva, é un testemuño do día a día de varios mariñeiros galegos nun ferry escandinavo, o Vikiingland, que amosa como, a pesar dos infernos do encerro, o aburrimento e a soidade, a vida deses mariñeiros non é exactamente un inferno. Hai lugar para a camaradaxe, talvez mesmo a amizade, nese recinto, e o ritmo do traballo non resulta análogo ao do circuíto monótono da fábrica fordista, cos seus xestos idiotas repetidos mil veces. O protagonista, o devandito Lomba, garda, ademais, certas semellanzas co Nanni Moreti de Caro diario, e non só fisicamente, senón tamén pola voracidade histriónica coa que acapara planos e certa ironía fatalista coa que semella ollalo todo.

Conceptualmente, xa viramos antes cousas como esta. Filmar fábricas e o mundo do traballo foi, desde a súa orixe, unha tentación á que o cine non sempre quixo renunciar. O director o que fai é limitarse a montar e estruturar un material cru, as cintas de vídeo de Lomba. Non hai voz en off, nin nada alleo ou engadido ao material gravado por este mariñeiro galego no Báltico que un desexaría moito coñecer acabado o visionado do documental.

Pensamos que pensaría Benjamin dun material como este, desas sociedades masculinas que son os barcos, rexidas polos seus propios códigos e regras de conduta que, seguramente, preceden o cambio de hábitos e comportamentos imposto pola revolución industrial. Como estes claustros ben poden propiciar a tristura, e a súa célebre evasión etílica, si, mais tamén a irmandade que deu lugar unha vez a un Potemkin, un Krondstadt, un Mayflower. E aquí engadimos vilmente, ben o sabemos, á nosa amizade polo mar outra máis antiga, a da Revolución, que non vén moito ao caso máis cómpre consignar, así a todo.